Իրանի «Արաս» ազատ տնտեսական գոտու ղեկավարությունը առաջարկել է Հայաստան-Իրան սահմանին ստեղծել համատեղ ազատ տնտեսական գոտի։ «Սպուտնիկ Արմենիա»-ի փոխանցմամբ՝ այս մասին ասել է «Արաս»-ի գործադիր տնօրեն Հադի Մողադամզադեն՝ «Armenia Expo 2026» ցուցահանդեսի շրջանակներում։
Նա նշել է, որ իր առաջարկը ներկայացրել է Հայաստանի էկոնոմիկայի փոխնախարարներից մեկի հետ զրույցում Երևանում հանդիպման ժամանակ՝ հավելելով, որ «Արաս»-ը առաջարկում է լայն հնարավորություններ, սակայն դա չի բացառում Իրանի շահագրգռվածությունը՝ համագործակցելու Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու հետ։
«Արաս»-ը գտնվում է Նորդուզ-Մեղրի սահմանային անցակետից մոտ երկու ժամ հեռավորության վրա։ Իրանական ԱԶԳ-ն արդեն մի քանի տարի է, ինչ դինամիկ զարգանում է, մինչդեռ հայկական ԱԶԳ-ն, չնայած բացվել է գրեթե 10 տարի առաջ, գործնականում լավ չի աշխատում։ Մողադամզադեն այս հարցը քննարկել է նաև էկոնոմիկայի փոխնախարարի հետ հանդիպման ժամանակ։
«Մենք գիտակցում ենք, որ ազատ տնտեսական գոտու համար նախատեսված տարածքը մասնավոր սեփականություն է, և դրա սեփականատերերի հետ դատական գործընթացները դեռևս շարունակվում են: Մենք առաջարկել ենք հետևյալը. եթե իրանցի ներդրողները հետաքրքրված են Մեղրիի ազատ տնտեսական գոտու զարգացմամբ, մենք պատրաստ ենք աջակցել նրանց նախագծերին հողատերերի հետ՝ իհարկե, Հայաստանի կառավարության համաձայնությամբ», — նշել է Իրանի ներկայացուցիչը:
Գործընթացը կարագանա, եթե հայկական կողմը նշանակի բավականաչափ գիտակ և պատասխանատու անձ, նշել է Իրանի ներկայացուցիչը:
Խոսելով գոտու ներուժի մասին՝ Մողադամզադեն ընդգծել է, որ դրա մշտական անդամ ընկերությունները ստանում են մատչելի հողատարածքներ արտադրության համար, մաքսային արտոնություններ, մատչելի էներգամատակարարում, ինչպես նաև ազատվում են հարկերից 20 տարի: Դռները բաց են հայ ներդրողների համար, և մենք կարող ենք միայն ևս մեկ անգամ ափսոսանք հայտնել, որ այնտեղ դեռևս հայ ներդրողներ չկան:
Նրա խոսքով՝ Արաքսի ազատ տնտեսական գոտում արտադրված ապրանքները կարող են վաճառվել ոչ միայն երրորդ երկրներին, այլև Իրանի ներսում: Կան նաև լայն հնարավորություններ ապրանքների արտահանման համար: Մասնավորապես, ազատ գոտում տեղակայված է մեծ ջերմոցային համալիր, որն իր արտադրանքը արտահանում է տարածաշրջանի երկրներ, ինչպես նաև ԱՊՀ երկրներ: Նման արտադրությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի համար՝ հաշվի առնելով գյուղատնտեսական արտահանման հետ կապված առկա խնդիրը, հավելել է Մողադամզադեն: Մողադամզադեն նշել է, որ ազատ գոտում կարող են տեղակայվել նաև տուրօպերատորներ: Սահմանից ոչ հեռու Իրանում գտնվում են հայկական մշակութային ժառանգության երկու վայրեր՝ Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա (Սուրբ Ստեփանոս) և Թադեոս Առաքյալ (Սուրբ Թադե) վանական համալիրները: Երկուսն էլ ներառված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում:
«Այս վանքերը համաշխարհային ճանաչում ունեն և գրավում են բազմաթիվ զբոսաշրջիկների և ուխտավորների ամբողջ աշխարհից, որոնցից շատերը, իհարկե, հայեր են: Մեր տարածաշրջանում կան նաև այլ տեսարժան վայրեր, օրինակ՝ Արասի երկրաբանական պարկը, որը երկրորդն է Մերձավոր Արևելքում», — ասել է Իրանի ներկայացուցիչը:
Նշենք, որ Իրանի ազատ տնտեսական գոտիները կառավարվում են Իսլամական Հանրապետության կառավարությանը կից խորհրդի կողմից, որը վերահսկվում է էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի կողմից:
